Matka ponosi porażkę?

Matka ponosi porażkę?

Miała być joga, zwyczajny wieczór pracy z ciałem. Pies z głową w dół, pies z głową w górę…

Jakże bardzo te dwie pozycje jogi mają się do porażki, którą Magdalena Dziedziak-Wawro nazwała „sukcesem w stroju roboczym”… (M. Dziedziak-Wawro: Alfabet szczęścia z coachingiem w tle i kotem na kolanach, 2018).

Porażka każdemu kojarzy się z czymś innym.

Dla niektórych porażka to coś niewyobrażalnego, co zdarzyło się tylko im. Oni nie wierzą, że mogą się podnieść – tak po prostu: podnieść – po porażce.

Dla niektórych, i tym chyba jest w życiu znacznie lepiej, porażka to lekcja, to rozwój, to nowe doświadczenie przynoszące refleksje, naukę nowego i otwierające możliwość zmiany na lepsze.

A jak Ty patrzysz na porażki? Przypomnij sobie jakieś doświadczenie życiowe, które postrzegasz jako porażkę. Pewnie przykre, przywołujące trudne emocje.

Ponieważ moją miłością jest zajmowanie się relacjami rodzic – dziecko, to poddaję swoją myśl… Jaka porażka matki/ojca przychodzi Ci do głowy?

Tego wieczoru słowa porażka-matka przywołały w mojej głowie to wspomnienie.

Pewna kobieta głosem pełnym bólu i smutku opowiadała mi kiedyś o swojej utraconej relacji z córką. Najpierw myślałam, że wszystko da się jeszcze naprawić, nadgonić, wyjaśnić, odbudować, ale w miarę trwania opowieści ta myśl stawała się bledsza i coraz mniej realna. Pomimo tego, że córka miała dopiero 19 lat, całkowicie zerwała kontakt z matką. Czy wtedy można coś jeszcze zrobić?

Chyba tylko sobie wybaczyć, by zyskać ukojenie i wewnętrzny spokój. Ale czy można coś zrobić z relacją?

Zobaczyłam też matkę, która cierpiała na ogromny ból głowy. Wydawało się, że od tego bólu głowa fizycznie naprawdę pęknie. Zdawało się, że to tu, na łóżku, w pięknej sypialni, kiedy oczy małej dziewczynki są z ukrywanym wielkim strachem wpatrzone w matkę, ona zakończy swój żywot. W tym bólu matka odkryła, że pomimo iż sama bardzo kochała swoją córeczkę, ona mogła wątpić w tę miłość. Matce przypominały się wszystkie kłótnie o bałagan w pokoju, o skarpetki na podłodze, o nie odniesiony talerzyk, o spanie pomimo dzwoniącego budzika, o jeszcze nie zawiązane buty… W głowie pulsował wielki, ciężki, tępy ból, a matka wciąż słyszała te wypowiadane przez siebie przykre słowa. Ból psychiczny był jeszcze większy, bo bała się, że może nie zdoła już tego naprawić. I miała tylko jedną myśl: „Panie Boże, daj mi proszę jeszcze jedną szansę, błagam”… Dziś może przyznać, że odnalazła sposób na okazywanie swojej miłości, odbudowała to, co utraciła – rany pozostały, ale są też nowe, dobre wspomnienia. Czy nieradzenie sobie z bólem było porażką czy – spróbujmy popatrzeć na to z innej perspektywy – przyczyniło się do sukcesu?

Matka wspomina swoją bezsilność, mówi, jak czasem trudno wytrzymać i nie krzyknąć na dziecko. To postrzega jako porażkę – frustracja matki, jej niemoc wyzwala krzyk.

Jeśli nic z tym nie zrobi, ów krzyk będzie porażką i nie wniesie nic dobrego w życie. Spowoduje jedynie jeszcze większe poczucie winy i bezradności. Ale jeśli sięgnie do źródeł swojego krzyku, niezaspokojonych własnych potrzeb, być może lepiej pozna samą siebie, a dzięki temu będzie mogła się zmieniać i być dla swojego dziecka taką, jaką pragnie być.

Inna matka, która dostrzegała toksyczność partnera swojej córki, postanowiła jej pomóc. Tłumaczyła,  co mężczyzna powinien wnosić do związku, jak powinna wyglądać zdrowa relacja z drugim człowiekiem. W odpowiedzi córka powiedziała do matki: „Mamo, a co ty mi pokazałaś? Tata był zawsze bierny, nic nie wnosił, ty latałaś koło niego jakby był pępkiem świata”. Ten związek – małżeństwo – jawił się matce dziewczyny jako życiowa porażka, ale zakończona sukcesem, bo doszło do zakończenia relacji, w której nie było zaangażowania, radości, wspólnych marzeń. Sukcesem był tu przede wszystkim własny rozwój, przepracowanie trudnych tematów, poznanie siebie, polubienie i odkrywanie piękna życia, dzielenie się nim z innymi.

Chcąc nie chcąc, warto wiedzieć, że dzieci – niezależnie od tego, czy nam się to podoba czy nie – uczą się przez naśladowanie wzoru.

Jakim zatem jesteś wzorem? Czy jeśli Twoje dziecko podążać będzie Twoim śladem, będziesz szczęśliwa?

Kiedy wspominamy rodzicielskie porażki, przychodzą nam do głowy też wspaniałe chwile, te, które postrzegamy jako sukces. Sukces już nie „w stroju roboczym”, ale odświętnym. Cieszymy się na samą myśl o tym sukcesie, na samo jego wspomnienie.

Czy masz takie chwile? Jeśli tak, to sięgnij do nich. I podziel się nimi, delektuj. Świętuj swoje sukcesy.

Matka miło spędziła dzień z córką. Nagle córka wyciągnęła coś i powiedziała: „Mamo, namalowałam obrazek i pomyślałam, że podaruję go Tobie. Ty jesteś zawsze taka wesoła i radosna”.

Ta sama mama, kiedy obudziła się rankiem, znalazła pod drzwiami sypialni kartkę. Wspomina: „Spodziewałam się od nastolatki  tekstu »Nie budź mnie, nie trzaskaj, bądź cicho…«, a znalazłam: »Kocham Cię, Mamo, dobrego dnia«”.

 

Ćwiczenie dla Ciebie.

Jeśli już przywołałaś wspomnienie trudnej, może dramatycznej sytuacji ze swojego życia, może nawet ponownie poczułaś ból, cierpienie, bezsilność, to sprawdź:

  • czym jest dla Ciebie porażka?
  • jeśli doświadczasz porażki to …
  • czy porażka to stały element Twojego życia?
  • co nowego przyniosło to doświadczenie?
  • czego Cię nauczyło?
  • czego nowego się o sobie dowiedziałaś?
  • do czego ważnego Cię przybliżyło?
  • w jakim obszarze Cię wzmocniło?

I podsumuj: Jaką lekcje zabierasz na przyszłość z tego doświadczenia?

Jestem beznadziejną matką! Czy chodzi o zerwane łącze?

Jestem beznadziejną matką! Czy chodzi o zerwane łącze?

Droga Mamo, czy cierpisz z powodu zachowania dziecka, czy obwiniasz się za wszystko, co ono zrobi i powie?

Czy doświadczasz frustracji i bezsilności z powodu zachowania swojego malucha?

Jeśli tak, to czytaj dalej.

Wszelkie brzydkie słowa, które dziecko wykrzykuje do matki, włącznie z „nienawidzę cię!”, „jesteś głupia”, oplucie, wypluty język lub podniesiona rączka dwulatka, słowo „NIE” – też interpretujesz jako brak skuteczności, jako swoją porażkę?

Podczas sesji mamy mówią, że kiedy doświadczają tych zachowań, pojawia się myśl:

„jestem beznadziejną matką, że nie potrafię wpłynąć na dziecko, jestem do niczego, nie radzę sobie” itd.

Na dodatek, kiedy kłopotliwe zachowanie dziecka zostaje skierowane przeciwko innej osobie, która podsumuje Cię „tak go wychowujesz, tak mu pozwalasz, jesteś za miękka, niekonsekwentna itd.?”.

Co dzieje się wówczas z Twoją wiarą w Twoje rodzicielskie umiejętności?

Czy pomaga Ci to w łagodnym traktowaniu samej siebie?

Jak zmienia się Twoje poczucie beznadziejności?

………………………………………………………………………………………………………………..

Ale czy zadajesz sobie pytanie, na ile to wszystko jest naprawdę o Tobie?

Wydaje Ci się, a może nawet jesteś przekonana, że coś źle tłumaczysz, skoro dziecko nie słyszy, nie przyjmuje argumentów i co jakiś czas znowu coś niszczy, zabiera, płacze, krzyczy…? Albo próbujesz się przekonać, że inne dzieci są spokojniejsze, nie płaczą tyle, nie są takie trudne itd. Przypomniało mi się ulubione powiedzenie znajomego: „trawa u sąsiada zawsze jest bardziej zielona”.

Zatem po pierwsze, chciałam Cię zapytać, czy wiesz, że kiedy Twoje dziecko jęczy, płacze, krzyczy, z różnych powodów, to niestety często pomimo swoich i Twoich najlepszych chęci, nie ma wtedy możliwości zrozumieć Ciebie?

Nie ma możliwości usłyszenia Twoich argumentów, a jego zachowanie jest powodowane tylko i wyłącznie chęcią zaspokojenia swoich potrzeb już od chwili narodzin (np. głodu, bliskości, poznawania świata, autonomii, zabawy i każda z nich jest tak samo ważna).

Dlaczego jednak mnie nie rozumie, kiedy tłumaczę?

Tak jest już od pierwszych dni życia dziecka, że część jego mózgu, tzw. kora nowa, odpowiedzialna za  kontrolowanie własnych impulsów, wyciąganie wniosków, kojarzenie faktów nie jest w pełni aktywna, kiedy dziecko robi to wszystko, co Cię tak bardzo irytuje.

Dlatego jest wielką nieprawdą i niesprawiedliwością powtarzanie, że niemowlęta wymuszają, manipulują rodzicami. One nie mają po prostu innych umiejętności komunikowania swoich potrzeb jak właśnie płaczem.

U dziecka dominują starsze ewolucyjnie i bardziej prymitywne części mózgu, w tym układ limbiczny, nazywany mózgiem emocjonalnym i tak zwany mózg gadzi, odpowiedzialny za reakcje na prawdziwe lub wyobrażone zagrożenie (reakcję walki, ucieczki, lub zamrożenia)[i].

Mało tego, ta kora nowa kształtuje się do 25 roku życia, a u dziecka jest jeszcze bardzo słabo uformowana.

I pomimo najlepszych chęci, Twojego stawania niemal na „głowie”, zawieranych z Tobą umów, dziecko nie jest w stanie długo jeszcze kontrolować swojego zachowania. Nie potrafi ot tak nagle przestać krzyczeć, czy zaprzestać robić czegoś, czego sobie nie życzysz.

Dodam, że dorośli też często nie potrafią zatrzymać się w swoich krzykach, wymyślaniach i podobnie do dzieci zwykle już za kilka chwil bardzo tego żałują.

Płaczący chłopiec

Jeśli jednak czasem Twoje dziecko nagle stanie się niby grzeczne, niektórzy mówią „postawione do pionu”, to dzieje się tak tylko na skutek dużego strachu i ogromnego stresu. Wtedy mózg dziecka jakby traci łączność z korą nową i działa z poziomu mózgu gadziego, nazywanego też niższym piętrem i przechodzi w stan tzw. zamrożenia, przeczuwając zagrożenie życia.

Staje się ciche, uważnie patrzy, a może siedzi w kącie lub swoim pokoju i jakoś sobie radzi (bardzo się boi), ale już nie walczy.

A  jaka jest Twoja interpretacja?

Interpretujesz te kłopotliwe zachowania, jako złośliwości, jako efekt złego wychowania, jako swoją porażkę?

Ale czy możesz przeskoczyć skoki rozwojowe u dziecka, czy możesz sprawić, że kora nowa, która kształtuje się przynajmniej do 25 roku życia (niektóre źródła podają, że do 28, a niektóre, że przez całe życie człowieka) będzie w pełni rozwinięta np. u dwu- czy trzylatka?

Co te fakty mówią Ci o Twoim rodzicielstwie? Co one mówią o Tobie?

To, że dziecko nie radzi sobie z emocjami, to nie jest informacja o Tobie. Fakt, że dziecko zachowuje się niezgodnie z oczekiwaniami, to też nie jest informacja o Tobie. To informacja o Twoim dziecku.

Kiedy zaakceptujesz te fakty, że dzieci tak mają, że ich mózg się jeszcze rozwija, i ze żadne z tych kłopotliwych zachowań nie jest skierowane przeciwko Tobie, ani o Tobie, będziesz mogła świadomie wybierać na czym chcesz skoncentrować swoje działania.

„Panie, daj mi cierpliwość, abym umiał znieść to, czego zmienić nie mogę;

daj mi odwagę, abym umiał konsekwentnie i wytrwale dążyć do zmiany tego, co zmienić mogę;

i daj mi mądrość, abym umiał odróżnić jedno od drugiego” Marek Aureliusz

„Cieszę się, że zwróciłaś uwagę na to pytanie, które rodzice sobie często zadają – ‘czemu dziecko mnie nie słucha?’. Kojarzy mi się tutaj coś, co chyba wielu z nas zdarzyło się powiedzieć do dziecka: ‘ile razy mam ci jeszcze powtarzać?’ albo ‘mówiłam przecież milion razy, że nie wolno’ itp. A dzieci po prostu – nie słyszą nas, nie rozumieją, zapominają albo się rozpraszają. I to jest wszystko normalne, wpisane w rozwój. Wiele też już tu wyjaśniłaś. Myślę sobie, że jako rodzice chcemy być skuteczni. Czytamy poradniki, zapisujemy się na wykłady, kursy, śledzimy blogi rodzicielskie albo lepiej – sami mamy wykształcenie psychologiczne czy pedagogiczne i chcemy wprowadzić wszystkie mądrości, które postrzegamy jako wartościowe. Dodatkowo mierzymy się z tym, „co u sąsiada w ogródku” albo przeżywamy to, że nasze wybory różnią się od wyborów naszych rodziców czy rodziców męża/partnera. Tracimy gdzieś pewność siebie, wątpimy w nasze zasoby, gubimy łącze z rodzicielską intuicją. Wydaje mi się, że dzisiaj bardzo ważne jest, aby zadbać o przestrzeń, w której możemy naładować baterie, poczuć się pewnie z podjętymi decyzjami. Bardzo podoba mi się tytuł książki Agnieszki Stein: ‘Dziecko z bliska’. Przyglądajmy się swoim dzieciom, obserwujmy ich rozwój i bądźmy zaciekawieni. To nie walka: ‘rodzic’ kontra ‘dziecko’, ale wspólna droga. Dzieci przyglądają się także nam i biorą wszystko, bo jesteśmy dla nich najważniejsi. Przyglądajmy się też samym sobie. Warto wsłuchać się w te wszystkie trudne chwile, kiedy czujemy, że złość przybiera na sile i zaraz ‘trafi nas szlag’. I ten ‘szlag’ pewnie nie raz się odezwie. Sposoby radzenia sobie ze złością (własną czy naszego dziecka) to jedno i jest na to czas. Ale zgoda na to, że nie będzie idealnie, że coś się po ludzku zepsuje, że nie przewidzimy wielu sytuacji, że nie raz ktoś nas oceni, może przynieść wiele ulgi już w samym myśleniu o rodzicielstwie”.

Co jest zatem o Tobie?

Czy zdarzyło Ci się nakrzyczeć, choć już sobie obiecałaś, że nie będziesz?

Czy zdarzyło Ci się wymyślać kary, szantażować, manipulować, choć już obiecałaś sobie, że nie będziesz?

Czy zdarzyło Ci się odsyłać dziecka do pokoju, by się uspokoiło, choć wiesz, że jest to strategia niszcząca dziecko i relację z dzieckiem?

Niestety, nam dorosłym też zdarzają się takie zachowania, bo u nas również kora nowa może nie być w pełni aktywna, kiedy się tak denerwujemy. Wyobraź sobie, że z każdą chwilą zalewania Cię trudną emocją, łączność jest coraz słabsza, aż doprowadza do utraty kontroli. Zaczynasz działać w wielkim strachu, że dziecko już zawsze będzie tak krzyczeć, że zawsze będzie już takie „niegrzeczne” i szybko chcesz temu przeciwdziałać. Ale jak ochłoniesz…

Żałujesz, masz poczucie winy, źle Ci z tym i możesz sprawdzić, czy następnym razem pójdzie ci lepiej, czy potrzebujesz czegoś się nauczyć.

Być może potrzebujesz nauczyć się dbać o swoje zasoby, odpuszczania, wybaczania samej sobie?

Być może potrzebujesz dowiedzieć się, czy chcesz się zmieniać i jak?

I co w tym ważnego dla Ciebie?

Po co miałabyś się zmieniać?

Jaka chciałabyś być?

O co chciałabyś zadbać sięgając po nowe strategie i jakie wartości pielęgnować?

Kiedy się nauczysz radzenia sobie z emocjami, dbania o swoje zasoby, co zyska Twoje dziecko, co zyska Twoja relacja?

Zapytaj siebie także, kto będzie Ci bardziej pomocny w procesie zmiany (ktoś kto cię skrytykuje, dokręci przysłowiową śrubę, oceni, czy może ktoś, kto okaże wsparcie, zrozumienie)?

*Być może w tych rozważaniach o sobie, poszukiwaniach odpowiedzi pomoże Ci powrót do swoich dziecięcych doświadczeń.

 

Autor: Wioletta Przenniak-Cołta

Artykuł komentowała: dr nauk o rodzinie Agata Majewska – mama 3-letniej Hani i 5-miesięcznej Róży, autorka bloga o rodzicielstwie „Mama Sowa”

[i] Self-Regulation. Opowieści dla dzieci. O tym, jak działać, gdy emocje biorą górę. Agnieszka Stążka-Gawrysiak

Zapytaj o wolne terminy

  






* Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych.

Zapis udany! Dziękujemy